Ringelrobben in Ecomare

Inleiding 

In Nederland zijn de twee bekendste robbensoorten de Gewone Zeehond en de Grijze Zeehond. Beide dieren zijn talrijk in de Noordzee en ook heel makkelijk in het wild te spotten. Met name de Gewone Zeehond komt ontzettend veel voor in de Noordzee en dan vooral in de Waddenzee. Er zijn verschillende opvangcentra voor zeehonden in Nederland en ook in dierenparken kun je ze hier (en andere delen van Europa) volop vinden. Het verschil tussen deze dieren is zeer duidelijk; de Gewone Zeehond is kleiner en heeft een ronde snuit. Dit is het dier wat bijna heel Nederland zich zal voorstellen bij het woord "zeehond". Grote donkere ogen en een schattige ronde snuit met snorharen. De Grijze Zeehond is een stuk groter en heeft een kegelvormig hoofd, waaraan hij zijn tweede naam "Kegelrob" dankt. Ze hebben een wat minder schattig uiterlijk en lijken naar mijn mening wat meer op een roofdier dan hun kleine neefje. Met name de mannetjes zijn zeer grote, imposante en donkere dieren. Wanneer je de twee dieren langs elkaar ziet (zowel in het wild als in het Dolfinarium is dat goed mogelijk!) is er geen twijfel mogelijk over welk dier bij welke soort hoort. Dan heb je nog de Ringelrob.. Dit is een zeehondensoort die je meestal ziet in de poolgebieden, af en toe zie je hem echter ook in de Noordzee. Er zijn behoorlijk wat robbensoorten die sporadisch of als dwaalgast in de Noordzee worden waargenomen zoals bijvoorbeeld de zadelrob, klapmuts en baardrob. Dit is echter vrij zeldzaam. Veel mensen weten niet eens dat er meer dan één of twee soorten zeehonden bestaan! De ringelrob wordt ook wel "stinkrob" genoemd, omdat de mannetjes in de paartijd sterk uit hun bek ruiken. Een andere naam voor dit dier is de "kleine zeehond". Deze benaming is een stuk correcter en naar mijn mening de beste van de drie namen voor deze diersoort. Het is namelijk een stuk moeilijker om een Gewone Zeehond en een Ringelrob uit elkaar te houden. Het meest opvallende verschil is echter dat de Ringelrob kleiner is en een kleiner hoofd heeft. Ook hebben de dieren zoals hun meest gebruikte naam al zegt ringvormige vlekken op hun lichaam, al zijn deze niet altijd even goed zichtbaar. Ook de lichaamsverhouding is anders vergeleken met de andere zeehonden. Ze  hebben grotere ogen en een beetje een torpedo-vorm als ze zwemmen. 

Bij Ecomare worden al sinds 1952 zeehonden opgevangen. Meestal zijn dit de zogeheten 'huilers'. Jonge zeehonden die ziek, zwak of verdwaald zijn. Doordat Gewone Zeehonden in de zomer worden geboren en Grijze Zeehonden in de winter, zitten er bij Ecomare bijna jaarrond zeehonden in de opvang. Het hele opvangtraject is er te volgen: van de quarantaineruimtes binnen tot de groepsbassins buiten. Als de dieren zo’n 30 kilo wegen worden ze weer vrijgelaten in de Waddenzee. Verder zijn er ook een aantal zeehonden die niet langer kunnen worden uitgezet. Zij verblijven in permanente opvang bij Ecomare, evenals twee bruinvissen. Sinds 2018 worden er ook twee Ringelrobben gehuisvest in Ecomare. Dit is best speciaal! Vandaag gaan we kijken wat er zo uniek is aan deze dieren!

                                             Ringelrobben in Europa
Er zijn vijf soorten/ondersoorten van de Ringelrob. De verschillen zijn vrij klein en liggen aan het gebied waar de robben voorkomen en hoe ze zich hier als soort aan hebben aangepast. Op het oog is het vrij moeilijk de soorten en ondersoorten uit elkaar te houden. Ook is er onder wetenschappers onderling een discussie welke dieren nu echt een ondersoort zijn en welke niet. De Gewone of Arctische Ringelrob en de Baltische Ringelrob worden momenteel in Europa gehouden. Je vindt ze in Ecomare en Oceanopolis Brest in Frankijk. Ook zijn ze sporadisch aanwezig in Riga Zoo, Letland als opvangdier. Vroeger kon je de dieren onder andere in Engeland, Polen, Monaco, Finland en Duitsland vinden, al zijn ze altijd al een vrij zeldzame soort geweest in gevangenschap. Buiten Europa worden de verschillende soorten Ringelrobben met name in Rusland en Japan gehouden. Nederland is dus één van de weinige landen waar je ze momenteel kunt zien in een dierenpark. Het houden van Ringelrobben in Nederland gaat erg ver terug. In de dierentuin van Den Haag, die in 1943 is gesloten werden al enkele exemplaren gehouden. Daarnaast zijn er nog andere meldingen van deze soort door de jaren heen in Nederlandse dierenparken en in het bezit van Nederlandse handelaren, hierbij is het echter niet geheel duidelijk om welke soort het ging en of het niet toch gewone zeehonden waren (die verwarring werd namelijk wel vaker gemaakt). Zonder beeldmateriaal of officiële archieven is dit helaas niet na te gaan. Na de jaren 50' lijken ze bijna niet meer op te duiken in de Nederlandse parken, met name omdat de Gewone Zeehond veel makkelijker te verkrijgen was. Sinds 2005 zijn er weer Ringelrobben in Nederland te bewonderen. Tot 2018 was dit in Burger's Zoo die in 2005 en 2007 dieren ontving uit Riga Zoo en Oceanopolis Brest. Deze dieren leefden in het oude parkgedeelte, wat nu vrijwel helemaal is gerenoveerd. Dit is ook de reden dat de dieren in 2018 naar Ecomare zijn verhuisd. Persoonlijk vind ik dat ze hier veel meer op hun plek zitten. Ecomare vangt namelijk het hele jaar door robben op en is gespecialiseerd in hun verzorging en de educatie naar het publiek toe als het om robbensoorten gaat. Ook kun je ze hier veel beter zien dan in Burger's Zoo, waardoor ze veel meer tot hun recht komen.

                          De Baltische Ringelrob vrouw in Burgers Zoo en het voormalige verblijf in Burgers Zoo.


Ringelrobben in Ecomare

In Ecomare wonen de twee mannetjes Rick en Bob. Dit zijn vader en zoon. Rick is een Gewone of Arctische Ringelrob en werd geboren in 1999. Hij verhuisde datzelfde jaar samen met een ander mannetje genaamd Baron vanuit Rusland naar Oceanopolis Brest. Hier leefde hij jarenlang. Oceanopolis Brest heeft een heel gaaf poolrobben verblijf waar drie verschillende arctische robbensoorten bij elkaar wonen! Namelijk de Zadelrob, de Baardrob en de Ringelrob. Dit is uniek in de wereld! In 2007 verhuisde Rick naar Burgers Zoo waar al sinds 2005 een vrouwelijke Baltische Ringelrob verbleef uit Riga Zoo in Letland. Hiermee was Burgers Zoo de eerste en enige dierentuin in Europa met een fokgroep van Ringelrobben. Oceanopolis Brest had namelijk altijd twee mannetjes gehad en Riga Zoo had alleen opvang dieren die te jong waren om mee te fokken. Op 5 februari 2012, eerder dan gedacht en ook vrij onverwacht werd de eerste jonge Ringelrob geboren in Burgers Zoo. Een primeur voor Europa en destijds werd ook gedacht dat dit een wereldprimeur was. Dit is echter niet het geval. In Japan waren al eerder fokresultaten behaald met Ringelrobben. Wat wel uniek is aan de jongen van Burgers Zoo is dat het allemaal kruisingen zijn. Het mannetje Rick is namelijk een Gewone of Arctische Ringelrob en de moeder van alle jongen was een Baltische Ringelrob. Het mannelijke jong werd Nicky genoemd, maar overleed helaas vrij snel na geboorte. Op 1 maart 2014 werd er opnieuw een jong geboren, een mannetje genaamd Junior. Dit keer overleefde het jong wel en Junior is dus de eerste succesvolle gefokte Ringelrob in gevangenschap van Europa. Junior verhuisde op 9 januari 2014 naar Oceanopolis in Brest waar ze vandaag de dag nog steeds trots verkondigen dat hij de eerste in gevangenschap geboren Ringelrob is.. In 2016 werd het laatste jong geboren, dit is Bob, die nu samen met vader Rick in Ecomare leeft. De twee dieren zijn makkelijk uit elkaar te houden; Rick is donkerder en heeft een duidelijke gerimpelde snuit. Bob is lichter en heeft de karakteristieke ringen op zijn rug en zij. Bob is dus veel jonger en is daarom ook veel speelser en komt echt naar bezoekers toe en interact meer met zijn omgeving. Ik zag hem bij mijn bezoek dit jaar zelfs spelen met een vrouw in een roelstoel. Hij zwaaide met zijn borstvin naar haar en draaide rondjes om haar aandacht te krijgen! De verzorgers beschrijven de dieren als iets terughoudender dan Gewone Zeehonden. Het is in ieder geval heel speciaal dat we deze soort in gevangenschap kunnen bekijken en ook echt een mooie aanvulling voor Ecomare, die nu permanent drie robbensoorten huisvest!