Dolphinarium Varna

Inleiding 

Ik reisde dit jaar af naar Oost-Europa voor meerdere artikelen voor tijdschriften en websites. Naast allerlei dierenparken en dierenbedrijven bezocht ik ook twee dolfinaria! De eerste was Dolphinarium Varna. Dit is een zeer klein dolfinarium in Bulgarije. De groep dieren bestaat uit de originele dieren en hun jongen die er al meer dan dertig jaar leven. De faciliteiten zijn er een stuk minder modern dan in de meeste dolfinaria in Europa en dit was goed te zien! Ik was heel nieuwsgierig naar de zorg en werkwijze in deze landen. Het grootste gedeelte van Oost-Europa is inmiddels lid van de EU. Hierdoor is toerisme makkelijker en sterk toegenomen in deze landen. Dit is goed nieuws voor veel faciliteiten in de recreatiebranche, waaronder dierentuinen. Er is alleen een klein probleem; veel dierenparken in Oost-Europa kampen nog met kleine, ouderwetse verblijven en beperkte middelen. Er zijn in de EU bepaalde standaarden rondom dierentuinen en het is met deze beperkte middelen en fondsen moeilijker hieraan te voldoen. Uiteraard verbeterd dit met het jaar! Toch vroeg ik me af hoe het dan zat met het dierenwelzijn in deze parken. We zijn in West-Europa en vooral in Nederland erg 'verwend' als het om dierentuinen gaat. Bijna alle parken zijn zeer modern met ongelofelijk goede zorg, verrijking en voldoende fondsen om te zorgen dat de parken op deze manier door kunnen gaan. In landen zoals Bulgarije, waar dolphinarium Varna ligt is dat veel minder vanzelfsprekend.

Dolfijnen en andere zeezoogdieren zijn één van de duurste soorten om te houden in gevangenschap. Zij eten tientallen tot honderden kilo's premium kwaliteit vis per dag! Dit is echter nog niet de grootste kostenpost. De huisvesting van zeezoogdieren is het allerduurste aspect. Meerdere bassins met gefilterd zeewater of kunstmatig zeewater moeten worden voorzien van verschillende filters en andere installaties. Al deze techniek heeft ook regelmatig onderhoud nodig. Zout en chemicaliën zijn nodig om de waterkwaliteit te kunnen garanderen en behouden. Dit moet ook regelmatig worden getest. Om zeezoogdieren gezond en verrijkt te houden is een enorm team nodig van specialisten en professionals. Gespecialiseerde dierenartsen, verzorgers die het dier door en door kennen en meteen weten of er iets mis is, medicatie en medische apparatuur, verrijking, educatief materiaal en ga zo maar door. Dit maakt het zo dat zeezoogdieren vaak alleen maar te houden zijn in een winstgevende situatie (één van de redenen dat op de meeste plekken met zeezoogdieren shows en presentaties worden gehouden, om betalende bezoekers iets te kunnen bieden en zo weer extra geld binnen te kunnen halen) of in behoud van overheidsinstanties. Je ziet dan ook dat armere landen vaak geen dolfinaria hebben of gebruik maken van zeepens, direct in de oceaan. Toch bestaat het dolphinarium in Varna al een hele tijd en weet te blijven bestaan. Er is zelfs een uitbreiding aangekondigd!  

Dolphinarium Varna

Festa Dolphinarium Varna opende in 1984. Op 31 juli 1984 arriveerden de eerste vier dolfijnen. Dit waren Pipi (vernoemd naar Pipi Langkous, wat toen heel erg populair was), Popi (als matchende naam met "Pipi"), Split (zo genoemd vanwege zijn gespleten borstvin) en Reina (dit betekent Koningin). Zij kwamen uit Zoo Barcelona in Spanje. Ditzelfde seizoen ging het dolphinarium Varna nog open voor publiek. Kort na de opening overleed dolfijn Reina, waardoor het dolfinarium nog maar drie dieren had. Om de groep weer aan te vullen en hetzelfde voorval in de toekomst te voorkomen werden er nog twee nieuwe dieren besteld uit Cuba. Dit zijn Kimbo en Dolly, die vandaag de dag nog steeds in het dolphinarium leven. Eind jaren 80' komen er nog twee dieren vanuit Cuba genaamd Antonio en Tony. Het dolphinarium was een groot succes en de dieren wisten zich goed aan te passen. In de loop van de jaren werden er zelfs meerdere dolfijnen geboren. Helaas overleefden veel van deze jongen hun eerste levensjaar niet. Door sommigen wordt gedacht dat dit komt door de beperkte ruimte in Varna, waarbij het moeilijk is moeders en jongen te scheiden van de groep. Sterfte onder jonge dolfijnen ligt echter nog steeds zowel in gevangenschap als in het wild erg hoog. Tevens werd in 1995 werd Yoanna geboren. Zij is een kalf van Kimbo en Dolly en leeft nog steeds in het dolphinarium, wat bewees dat het zeker mogelijk was om een jong op te laten groeien in Varna, ondanks de omstandigheden. In 1998 werd door de groei van de groep en als poging wat meer fondsen te krijgen besloten om Pipi, Split, Antonio en Tony te verkopen aan de Indische  "Taj Mahal" hotelketen in Chennai. Wat er daarna met deze dieren is gebeurd is niet zeker. Ze zouden later "op tour" zijn gegaan naar onder andere Tunesië, waar dolfijn Split is overleden. In 2003 werd Bimbo geboren, opnieuw een jong van Kimbo en Dolly en dus een zus van Yoanna. Popi overleed in 2018 op 54-jarige leeftijd, een enorm hoge leeftijd voor een tuimelaar die in het wild vrijwel niet wordt gehaald! Hetzelfde jaar beviel Dolly van een jong genaamd Flipper. Vandaag de dag bestaat de groep uit Kimbo en Dolly, de twee dieren uit de originele groep samen met hun jongen Yoanna,  Bimbo en Flipper.

Faciliteiten

Dolphinarium Varna is erg klein. Het ligt op een afgesloten terrein dat bij een recreatieketen hoort. Op dit terrein ligt ook een park waar je prachtige wandelingen kunt maken. Het dolfinariumgebouw is alleen te betreden vlak voor, tijdens en vlak na de show. Buiten de shows om is het terrein dan ook verlaten. Vlak voor de show verzamelt het publiek zich voor de entree. Hier kun je kaartjes, maar ook drankjes en versnaperingen kopen. In het dolfinariumgebouw zelf staan verschillende replica's van dolfijnen, zeezoogdieren en dino's tentoongesteld. Deze kun je bekijken tijdens het wachten voor de show. Er is een kleine balie waar souvenirs uitgestald liggen. Je kunt bij Dolphinarium Varna zelfs twee interactieve programma's boeken. Één programma is het zwemmen met de dolfijnen onder toezicht van de trainers, het andere programma is op de foto met de twee Patagonische zeeleeuwen van het park. Deze zeeleeuwen worden alleen gebruikt voor de fotomomenten (dus niet tijdens de show) en zitten in een erg klein verblijf .  Wanneer de show bijna begint kun je de showruimte eindelijk betreden. Hier zie je de voorkant van het showbassin, dat enorm klein is voor Europese standaarden. Het is een redelijk diep bassin, maar het formaat is echt even schrikken als je andere dolfinaria gewend bent. Het bassin loopt door tot achter het trainerpodium, hier is ook een glaswand. Dit is echter vanuit het bezoekersgedeelte niet te zien. Er zijn twee metalen gates langs het trainerpodium zodat het bassin op te delen is in twee. Het bassin is omringt met rode en blauwe stoeltjes. Boven het podium hangen canvassen met afbeeldingen van dolfijnen en zeedieren. De show is vrij ouderwets, met een live spreker via een microfoon. Zij praat in het Bulgaars en gebroken Engels de show bij elkaar. De show heeft geen waterwerk (trainers in het water met de dieren), maar voorAL sprongen, gebruik van speeltjes zoals hoepels en ballen en een scene met een bootje, waar iemand uit het publiek in mag gaan zitten. De show zelf deed me een beetje aan een ouderwetse versie van de presentatie in Zoo Duisburg denken. Er zitten een paar unieke sprongen en gedragingen bij, de loop van de show was in de voorstellingen die ik heb gezien vrijwel altijd hetzelfde. De dieren leken erg enthousiast en deden actief mee. Na de show is er nog even de kans om drinken of souvenirs te kopen en dan sluiten de deuren. Achter het gebouw is nog een restaurantje waar je koffie en kleine gerechten zoals tosti's kunt kopen.

Dieren

De dolfijnengroep in Varna bestaat uit een hechte familie. Het koppel Kimbo en Dolly, leven al sinds de jaren 80' in het park en alle andere dieren zijn hun jongen. Kimbo is echt de vader van de groep. Een groot en prachtig mannetje, het grootste dier in het dolphinarium, met een vriendelijk uiterlijk en een rustig karakter. Dolly is het dominante vrouwtje en heeft dan ook bijna geen krasjes op haar lijf. Ze heeft grote, heldere ogen en corrigeert soms zelfs de andere dolfijnen. Hun oudste dochter Joanna is een aparte verschijning. Joanna was als kind ontzettend speels en ondeugend. Tijdens een stoeipartij is ze met haar snuit tegen één van de hekken gekomen. (Weer een voorbeeld van hoe beperkt de ruimte is). Hierbij brak zowel haar bovenkaak als haar onderkaak! Er zijn drie operaties nodig geweest om het leven van Joanna te redden. Vandaag de dag heeft ze hier geen last meer van, maar de gevolgen van de dubbele kaakbreuk zijn nog goed te zien. Ze heeft een hele korte, scheve kaak. Dit is erg opvallend en ze ziet er daarom misschien een beetje zielig uit, maar dat is ze absoluut niet! Ze is bijna net zo dominant als haar moeder! Bimbo is het tweede kind van Kimbo en Dolly. Hij lijkt ontzettend op zijn vader en is dan ook naar hem vernoemd (Bimbo - Baby + Kimbo) maar hij is kleiner en heeft een dunnere snuit. Het laatste jong van Dolly heet Flipper. Hij is in 2018 geboren en is dus nog erg klein. Daardoor is hij makkelijk te herkennen. Hij doet al met verschillende gedragingen mee, maar wordt nog niet echt getraind. In veel gevallen volgt hij zijn moeder en doet hij haar na. Ook regelmatig zwemt hij tijdens de show weg om te gaan spelen. De dieren maakten een goede indruk. Ze zagen er goed gevoed uit, Joanna bleek ook hoogdrachtig te zijn bij mijn bezoek. De dieren waren zeer actief, reageerden enthousiast op hun trainers en er was geen teken dat de dieren slecht verzorgd werden. De training van de dieren was wat 'primitief', met voetbalfluitjes in plaats van de bekendere trainingsfluitjes, veel herhaald gedrag in iedere show en een niet zo strikte methode als ik gewend ben. Over de trainers en verzorgers heb ik echter niks negatiefs te zeggen. Het is een klein team, waarvan de meerderheid al letterlijk jaren voor deze dieren zorgt. De dieren zijn overduidelijk erg close met deze mensen. De faciliteiten en middelen zijn dan wel kleiner en goedkoper als hier, maar ik heb niet het idee dat deze dieren iets tekort komen. Met de aangekondigde uitbreiding in zicht denk ik dat het alleen maar gaat verbeteren voor deze dolfijnen!

  

Conclusie

Festa Dolphinarium Varna is een ontzettend klein en gedateerd dolfinarium. Ik kan er niet omheen dat ik gewoon echt schrok van het formaat van het bassin. Ook is er op sommige middelen en faciliteiten echt bezuinigd. Toch was ik verbaasd hoe goed de dieren eruit zagen en hoe goed er voor ze werd gezorgd. De trainers en verzorgers van deze dieren hebben duidelijk een sterke band met deze dieren en hebben veel kennis van de verzorging. Ik had niet het idee dat deze dieren slecht behandeld werden, al zou je dat bij het zien van de foto's misschien wel denken. Onder andere door de kleine leefruimte en de snuit van dolfijn Joanna. De dieren waren actief, zeker niet mager en zeer enthousiast naar hun verzorgers toe. Na wat gepraat te hebben met het personeel blijkt wel dat ze veel om hun dieren geven en dat het hen niet alleen maar om geld gaat, zoals veel mensen beweren als het gaat om dierenparken in het Oostblok. Ik ben echt positief verrast over deze feiten en ik denk dat na de aangekondigde uitbreiding dit dolfinarium best wel eens tot een fatsoenlijke, moderne faciliteit kan groeien. De hechtheid van de groep dolfijnen, het feit dat er al meerdere jongen zijn opgegroeid en de hoge leeftijd van de oudste dieren dragen ook bij aan het feit dat ik denk dat ze hier zeker ook dingen beter doen dan in sommige Westerse dolfinaria. Ook Britse toeristen die het personeel probeerden om te kopen door geld te bieden om de dolfijnen te aaien of foto's te maken werden gewoon geweigerd. Iets wat ik niet had verwacht. Dolphinarium Varna, je hebt me positief verrast! Zou ik het park aanraden? Dat niet.. het is ongelofelijk klein en niet dagvullend. De presentatie is ouderwets en niet iets om speciaal naar deze plek af te reizen. Ben je in de buurt dan zou ik zeker wel een kijkje nemen. Mede omdat je met je kaartje bijdraagt aan de zorg van deze dieren.