Fort Kijkduin

Introductie 

Fort Kijkduin is een fort met een Noordzeeaquarium en een museum in het dorp Huisduinen, in de Noord-Hollandse plaats Den Helder. Ik bezoek het Fort Kijkduin bijna ieder jaar omdat het een zeer interessante combinatie is waar je kunt leren over zeedieren, walvissen en de geschiedenis van Den Helder. Ik noem het altijd een kruising tussen een oorlogsmuseum en een aquarium. In Fort Kijkduin is  het skelet van Chris de potvis te vinden. Evenals een aantal andere walvisachtigen. Chris is recentelijk helemaal schoongemaakt en de ruimte waarin de walvisachtigen worden tentoongesteld is vernieuwd. Vandaag nemen we een kijkje!

Het fort is gebouwd in opdracht van Napoleon Bonaparte die Huisduinen bezocht in 1811. Je kunt dan ook veel over Napoleon en zijn rol in de geschiedenis leren Hij zag grote waarde in de strategische ligging van Den Helder en wilde er een belangrijke marinehaven van maken. Het moest "het Gibraltar van het noorden" worden. In 1996 vond de opening plaats van het gerestaureerde fort en het Noordzeeaquarium, dat in het ondergrondse gangenstelsel is gebouwd. Er zijn ongeveer 15 aquaria te vinden, zowel groot als klein met verschillende thema's. Daarnaast is er een zeezoogdieren-tentoonstelling met het skelet van Chris de potvis. Het aquarium beschikt over een aantal 'aanraakbakken' met kustdieren als kleurrijke zeeanemonen, roggen, rode ponen en gladde haaien. Een glazen tunnel maakt dat bezoekers door het aquarium heen kunnen lopen. Sinds juli 2015 heeft het Noordzeeaquarium een dierentuinvergunning om dieren in gevangenschap te mogen houden.


Aquarium

In de ongeveer 15 aquaria die in Fort Kijkduin te vinden zijn leven alleen dieren uit de Noordzee. Hierdoor was het één van de eerste aquaria met een vast thema. Zowel grote als kleine bakken in allerlei vormen en maten vormen de interessante collectie in de kelder van het museum. Denk hierbij aan haaien, roggen, baarzen, brasems, krabben etc. Ook hele speciale dieren zoals de zeemuis en een hele lichte variant van de goudbrasem. Wat speciaal is aan Fort Kijkduin is dat je bijna alle dieren zonder toezicht kunt voeren. Bij de ingang kun je voer uit een automaat halen en vervolgens ben je vrij om dit in één van de bakken aan te bieden. Het populairste onder de bezoekers is natuurlijk om de haaien en roggen te voeren. Kijk hierbij wel uit! In het laagseizoen zijn de dieren een stuk hongeriger en kunnen ze vrij agressief zijn in het aanpakken van het voer! Het hoogtepunt van het aquarium is de twaalf meter lange haaientunnel. Hier wordt ook dagelijks een voederpresentatie gegeven. Dit was ook de eerste doorlooptunnel in Nederland waar bezoekers onder water konden lopen en zichzelf onderdompelen in de wereld van de zee. De verschillende aanraakbakken zijn ook erg populair, hier mag je verschillende dieren zoals krabben, kleine visjes en zeemuizen aaien. Dit is erg populair onder kinderen! Zelf ben ik helemaal fan van Noordzee aquaria. Het is heel educatief om te leren over de dieren in onze eigen Zee (en op ons eigen bord!). Het aquarium van Fort Kijkduin is niet groot, maar de formaten van de aquaria, interessante vormen (zoals de cilindervormige bak, thematisatie en tunnel) maken het tot een zeer leuk en interessant dagje uit!

Chris de Potvis

Chris de Potvis is levend aangespoeld op 27 november 1997 op het strand van Wassenaar en daar gestorven. In wat eens de drinkwaterkelder van Fort Kijkduin was, werd vervolgens het ruim 11 meter lange skelet van Chris de Potvis geplaatst. Na al die jaren begon Chris er wat vervallen uit te zien, hij had een schoonmaakbadje nodig! Begin 2016 is Fort Kijkduin via het platform 'Voordekunst' een crowdfunding gestart. Met succes! Het skelet van Chris is door preparateur Chris Walen flink onder handen genomen. Het skelet is nu te bewonderen in één van de pas gerestaureerde bastions met de expositie 'Het leven van Chris de Potvis'. Hier nemen ze je mee in het volledige leven van Chris, van geboorte tot stranding. Ook is er educatie te vinden over de walvisvaart en walvisachtigen in het algemeen. Naast het prachtige, complete potvisskelet zijn er ook verschillende andere interessante botten en resten van walvisachtigen te vinden. De tentoonstelling is kindvriendelijk opgesteld en kan dus door de hele familie worden bezichtigd. Het is een beetje een persoonlijk doel van mij om alle potvisskeletten in Europa te bezichtigen. Ik heb Chris dan ook eerder gezien, toen hij nog in de kelder lag. Hier komt hij zoveel beter tot zijn recht! Echt een plaatje zoals het skelet nu hangt. Als je net als ik fan bent van walvisskeletten en botten dan is dit zeker een tripje waard. Het aquarium en museumgedeelte zijn dan alleen nog maar een extra pluspunt!