Whalewatchen Tenerife 2018

Inleiding 

Tenerife is een whalewatch paradijs! Nergens anders ter wereld bied men 100% garantie voor het zien van dolfijnen. Dit is te danken aan een aantal vaste populaties grienden, tuimelaars en gevlekte dolfijnen. Ook komen er ieder jaar zeer interessante soorten op doortocht. Zelf heb ik al vele (hele gave!) soorten mogen zien. Het whalewatch aanbod in Tenerife is simpelweg enorm. Er liggen tientallen boten in verschillende havens van allerlei typen en groottes. Niet iedere whalewatch organisatie is echter even diervriendelijk.. Wat zijn de do's en don't van whalewatchen in Tenerife?

Wanneer je een whalewatching trip gaat plannen in Tenerife hoef je eigenlijk maar op één ding te letten; Zijn ze lid van "Blue Flag?". Dit keurmerk wordt gegeven aan alle whalewatch bedrijven in Tenerife die respectvol met de dieren omgaan en zich aan de regels houden. Bedrijven zijn alleen in staat een Blue Flag keurmerk te krijgen als ze door verschillende onafhankelijke inspecteurs zijn gekeurd. Dit zijn eigenlijk de enige bedrijven die zich echt aan de regels houden en daarom ook iets dichterbij de dieren mogen komen. De organisaties die dit keurmerk niet dragen houden zich helaas lang niet altijd aan de regels. Zo komen ze te dichtbij, benaderen ze de dieren met een te grote snelheid en gaat de motor niet uit, maar op zachtere stand. Wanneer je voor een Blue Flag organisatie kiest weet je zeker dat de regels nageleefd worden en er zo respectvol mogelijk wordt omgegaan met de dieren! Helaas is het lijstje van gecertificeerde bedrijven nog erg klein, in de enorme whalewatching branche die in Tenerife heerst. Toch komen er steeds meer bedrijven bij. Vandaag laat ik wat fotoresultaten zien van de whalewatch bedrijven die bij Blue Flag horen. 


Soorten walvisachtigen

De Griend

Er bestaan twee soorten grienden. De gewone en de Indische griend. Ook wel de langvin en de kortvin-griend genoemd. De Indische griend, oftewel de kortvin variant (Globicephala macrorhynchus), is de meest voorkomende walvisachtige rondom Tenerife. De dieren zijn vaste bewoners en zijn vaak op vaste locaties te vinden. De meeste whalewatch tochten in Tenerife zijn dan ook gefocust op deze dieren. Hoewel ze vrijwel altijd walvis worden genoemd in de context van het whalewatchen zijn het eigenlijk dolfijnen. De grootste na de orka zelfs! Grienden hebben een lang plomp lichaam en een zeer opvallende ronde meloen (voorhoofd). De rugvin is erg karakteristiek; stevig gebouwd en en zeer sikkelvormig. Er loopt een grijze zadelvlek over de rug gelijkend aan de orka, deze loopt echter uit tot boven of achter de ogen. Tussen de borstvinnen op de buikzijde bevinden zich lichte aftekeningen. Zelfs de staartaanzet is zeer fors. De gewone griend heeft veel langere vinnen, de vinnen van de Indische griend zijn korter en minder gebogen. Ook is de Indische griend kleiner en hebben ze minder tanden dan de gewone griend. De griend heeft een aantal  benamingen in verschillende talen. Het Engelse 'Pilot whale' duidt op het feit dat een groep grienden vaak één leider (de 'pilot' of piloot) heeft waar de rest achteraan zwemt. Ook werd hij in het Engels wel 'pothead whale' genoemd. Omdat de grote ronde kop doet denken aan een ouderwetse zwarte ketel. Grienden leven in groepen die kunnen variëren  van een klein aantal dieren tot honderden en zelfs duizenden dieren. Meestal leven grienden echter in kleine families of sociale verbanden van zo'n 8 tot 12 dieren. Mannetjes zijn groter dan vrouwtjes en vaak wat forser gebouwd. Ze voeden zich voornamelijk met inktvis. Grienden zijn samen met de orka en de mens de enige diersoort die de menopauze kent onder vrouwelijke dieren. Van de vele keren dat ik ben gaan whalewatchen in Tenerife heb ik eigenlijk nog nooit een tocht gehad waar ik géén grienden heb gezien!

De Tuimelaar

In Tenerife zijn ook een aantal vaste groepen tuimelaars te bezichtigen. Deze dieren voeden zich in de dichtbevolkte wateren van het eiland. Omdat ze vrijwel altijd succesvol zijn in de jacht zijn ze heel speels en komen ze dicht bij de boten!  De tuimelaar (Tursiops truncatus) is één van de meest bekende al dan niet bekendste en populairste dolfijnsoort ter wereld. Dit is te danken aan de TV-serie "Flipper" en het feit dat de grote meerderheid van dolfijnen in gevangenschap tuimelaars zijn. De tuimelaar is een middelgrote, vrij robuuste dolfijn. Er is een duidelijke snuit en meloen (voorhoofd) aanwezig. De kleur is voornamelijk grijs, soms met een bruinige gloed. De dieren hebben een donkere rugzijde en een lichtere buikzijde. Per dier kan het contrast en de gradatie enigszins verschillen. Er lopen donkere lijnen van de ogen  naar snuit. Tuimelaars leven voornamelijk in groepen genaamd pods. Gemiddeld leven er zo'n 15 dieren in een pod, maar het kan variëren van één solitaire dolfijn tot honderden dieren. Tuimelaars hebben een hoge intelligentie en laten dit vooral zien tijdens de jacht. In verschillende delen van de wereld gebruiken zij verschillende jachttechnieken. Meestal fungeert de groep als een team tijdens de jacht, maar ze jagen ook solitair. Ook is bij deze soort het gebruik van gereedschap geobserveerd. Bijvoorbeeld het wikkelen van zachte sponzen over de snuit om prooi te vangen zoals zee-egels of in rotsachtige bodem waar ze de snuit zouden kunnen beschadigen.  In het wild worden ze ongeveer 30 jaar oud. In gevangenschap kunnen ze over de 60 jaar worden. Tuimelaars zijn de meest gehouden dolfijnensoort én daarbij ook meteen de meest gehouden walvisachtige in gevangenschap. Zij leven over de hele wereld in honderden dolfinaria, dierentuinen en aquaria. 

De Atlantische Vlekdolfijn

Regelmatig trekken de Atlantische gevlekte dolfijnen door Tenerife en blijven daar ook periodes. De Atlantische vlekdolfijn (Stenella frontalis) is een middelgrote slank gebouwd dolfijn met zeer karakteristieke vlekken over het hele lichaam. Bij de geboorte zijn er geen vlekken zichtbaar. Deze verschijnen geleidelijk naarmate de dieren ouder worden. Meestal begint de eerste fase zo tussen de drie en vijf jaar oud en na het tiende levensjaar verschijnt het complete patroon. De dieren lijken in bouw erg op de tuimelaar. Juveniele dieren zonder vlekken zijn zelfs zeer moeilijk van tuimelaars te onderscheiden. Ze hebben een donkere rugzijde en lichte buikzijde met zowel lichte als donkere vlekken over het hele lichaam verspreid. De vlekken overlappen elkaar op verschillende plekken. De snuit is lang en de rugvin is sikkelvormig. Atlantische vlekdolfijnen leven zoals de naam al zegt in de golfstroom van de Noordelijke Atlantische Oceaan. Ze leven in groepen genaamd pods die kunnen varieren van 10 tot honderden dieren. Ze voeden zich voornamelijk met vis en prefereren warmere wateren. Ze worden zowel bij de kust als op open zee waargenomen. De Atlantsiche vlekdolfijnen in Tenerife zijn kleine, forse dieren met weinig vlekken. Alleen de alleroudste dieren hebben het volle vlekkenpatroon. Het is altijd even goed kijken of je tuimelaars ziet of deze jongens! Het verschil is ook te zien aan de langere snuit en vaak hebben ze een hele donkere rug.

 

De Gewone dolfijn

De Gewone dolfijn (Delphinus delphis) is op Tenerife een stuk minder gewoon dan in andere delen van de Atlantische Oceaan. Als je veel geluk hebt kom je deze dieren tegen. De gewone dolfijn is de eerste dolfijn ooit beschreven in de geschiedenis. Vandaar de naam 'gewone' dolfijn. Er zijn afbeeldingen van gewone dolfijnen gevonden die dateren van 1800 tot 2000 voor Christus. De gewone dolfijn is een kleine tot middelgrote dolfijn van 1.7 tot 2.7 meter lang. De rug is donkergrijs, de zijkant is een opvallende gele, bruine of créme-achtige kleur en er lopen één of meerdere strepen over het lichaam. De flanken en achterhand van de dolfijn zijn een lichter grijs. Het grijs van de rug en de achterhand gaan samen op in een 'V-vorm' op de flanken. De vinnen, ogen en snuit zijn donker. Mede door het kleurenschema en  aftekeningen is deze dolfijn één van de meest en makkelijkst herkenbare soorten. Gewone dolfijnen komen voor in getallen van 50 tot 2000(!) individuen tegelijk. Dit laatste fenomeen wordt een 'superpod' genoemd. In Tenerife kom je vaak maar enkele dieren tegen of als je geluk hebt een klein familiegroepje.

 

De Snaveldolfijn

De snaveldolfijn of ruigtanddolfijn is een middelgrote dolfijnsoort met een opmerkelijk uiterlijk vergeleken met andere dolfijnen. Hij dankt zijn naam aan de opvallende grote lange snuit waarin het voorhoofd vrijwel meteen overloopt. Dit geeft het dier een primitieve uitstraling. De kleur is donkergrijs, soms met een bruine gloed en een paarse gloed op de flanken. Soms hebben dieren witte aftekeningen rond de bek, op de buikzijde en op de genitaliën. Dit gepaard met littekens van vermoedelijk cookiecutterhaaien. Deze vlekken en littekens kunnen echter ook afwezig zijn. De rugvin is groot, hoog en sikkelvormig. De borstvinnen en staartvin zijn groot tot middelgroot. Het lichaam is stevig, maar wel atletisch gebouwd. Deze soort beschikt over ruwe tanden met verticale richels. Hieraan dankt hij de naam ruigtandolfijn of rough-toothed dolphin. De functie van de tanden is vooralsnog onduidelijk.In Tenerife zijn deze dieren uiterst zeldzaam en vaak alleen te zien als ze op doortocht zijn.